Kateqoriyasız

İsrail-HƏMAS danışıqlarında iki əsas maneə: silahsız müqavimət varmı? Qəzzənin sabahı kimə qalacaq?

hajiinfo

‍ #Təhlil

İsrail-HƏMAS danışıqlarında iki əsas maneə: silahsız müqavimət varmı? Qəzzənin sabahı kimə qalacaq?

Son vaxtlar İsrail və HƏMAS arasında dolayı yollarla aparılan danışıqlar bölgədə vəziyyəti dəyişdirə biləcək qədər əhəmiyyətli hesab olunur. Amma bu danışıqların qarşısında iki ciddi maneə dayanır: HƏMAS-ın silahsızlaşdırılması və Qəzzənin gələcəkdə kim tərəfindən idarə olunacağı məsələsi!

HƏMAS-ın silahsızlaşdırılması – İsrailin əsas tələbi

İsrail tərəfi, xüsusilə də Netanyahunun koalisiyasındakı radikal sağçı partiyalar, danışıqlarda əsas şərt kimi HƏMAS-ın tam şəkildə silahsızlaşdırılmasını irəli sürür.

İsrailin təhlükəsizlik naziri Ben-Qvir açıq şəkildə bildirib ki, əgər HƏMAS silahlarını təhvil verməsə, o və partiyası hökuməti tərk edəcək. Bu isə göstərir ki, məsələ təkcə təhlükəsizlik yox, həm də İsrailin daxili siyasi sabitliyi üçün ciddi əhəmiyyət daşıyır.

HƏMAS cavab verir: “Silah müqavimətin ruhudur”

HƏMAS bu tələbi açıq şəkildə rədd edir. Onların fikrincə, silah təkcə hərbi güc yox, həm də xalqın özünü müdafiə haqqının simvoludur.

HƏMAS nümayəndələri bildirirlər ki, əgər onlar silahı yerə qoysa, bu, yalnız bir təslimiyyət aktı deyil, həm də işğala qarşı mübarizənin bitməsi demək olacaq. Onlara görə, İsraillə danışıqlarda yalnız müqavimət mövqeyindən çıxış etdikdə nəticə almaq mümkündür.

Qəzzəni  kim idarə edəcək?

Əgər HƏMAS kənara çəkilsə və silahdan imtina etsə, ortaya yeni sual çıxır: Qəzzəni kim idarə edəcək?

ABŞ və İsrail bu bölgədə yeni bir idarəetmə forması qurmaq istəyir. Mümkün ssenarilər arasında Fələstin Muxtariyyətinin Qəzzədə hakimiyyətə qaytarılması, yaxud BMT nəzarətində müvəqqəti hökumət qurulması kimi planlar var. Amma bu planlar nə Qəzzə xalqı, nə də bölgədəki müqavimət qüvvələri tərəfindən qəbul edilir.

İranın məsələyə baxışı

İran isə məsələyə fərqli prizma ilə yanaşır. Tehran bu danışıqlara, xüsusilə də silahsızlaşdırma planına tənqidi yanaşır.

İranın fikrincə, bu proses HƏMAS-ın zəiflədilməsi ilə bitməyəcək. Əgər HƏMAS silahsızlaşdırılarsa, növbəti hədəf Hizbullah və digər müqavimət qrupları olacaq. Yəni bu, geniş bir planın – “Müqavimət oxunu” zəiflətmək strategiyasının bir hissəsidir.

İran rəsmiləri bildirirlər ki, Fələstin xalqının müdafiə haqqı danışıqlarla əlindən alınmamalıdır. Onların sözlərinə görə, İsrail “sülh” adı altında əslində müqaviməti tamamilə ləğv etmək istəyir.

Əsas suallar ortadadır:

– HƏMAS silahdan imtina edəcəkmi?
– Əgər etməzsə, danışıqlar tamamilə dayanacaqmı?
– Qəzzədə HƏMAS-sız bir idarəetmə mümkün olacaqmı?
– Silahsız bir müqavimət nə qədər davamlıdır?

Bu danışıqların nəticəsi yalnız Qəzzə üçün deyil, bütün bölgədəki müqavimət qüvvələrinin gələcəyi üçün həlledici olacaq.

Və hər kəsin içində bu sual qalır:
Əgər bir xalqın əlindən silahı alırsansa, onu necə müdafiə edəcəksən?

Əli Bərməki
Təhlil şöbəsi

Fərqli baxış

#Əl_ƏqsaTufanı_2il

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Are you human? Please solve:Captcha